ریکاوری روانی کودکان و نوجوانان پس از جنگ
۱. درک تأثیرات جنگ بر روان کودکان و نوجوانان تجربه جنگ را با درک و زبان خاص خود تفسیر میکنند. آنها ممکن است دچار ترس، شبادراری، سکوت غیرعادی، پرخاشگری یا اختلال در خواب و تغذیه شوند. این واکنشها نشانههایی از استرس حاد هستند و نباید نادیده گرفته شوند.
راهکار: والدین باید مراقب تغییرات رفتاری کودک باشند و از مشاورههای رایگان تلفنی یا آنلاین مانند «شبکه ایران یار» استفاده کنند (شماره ۱۴۸۰ و ۴۰۳۰).
لینک گفتگو با مشاوران ایران یار: https://zil.ink/Iraniyar
۲. ایجاد حس امنیت و آرامش در محیط خانواده بعد از پایان جنگ، مهمترین نیاز کودک حس دوبارهی امنیت است. خانه باید برای او پناهگاهی باشد تا بتواند بدون ترس یا نگرانی احساساتش را بیان کند.
راهکار: اخبار نگرانکننده را در حضور کودک محدود کنید و از بیان اضطرابهای بزرگسالان در مقابل او خودداری نمایید.
۳. پاسخدهی صبورانه و کودکمحور به پرسشهاکودکان پر از سؤالاند. درباره مرگ، جنگ، آوارگی، یا صدای انفجار میپرسند. اگر پاسخی نگیرند، ذهنشان آن را با خیالپردازیهای اضطرابآور پر میکند.
راهکار: با صداقت، آرامش و در زبانی ساده به سؤالهای آنها پاسخ دهید. هرگز احساساتشان را انکار یا مسخره نکنید.
۴. استفاده از بازی، نقاشی و قصه برای پردازش ترومابازی، نقاشی، قصهگویی و قصهسازی از بهترین ابزارهای درمان غیرمستقیم تروما در کودکان هستند. این فعالیتها به آنها امکان میدهند احساسات خود را تخلیه و بازآفرینی کنند.
راهکار: روزانه زمان مشخصی برای بازی آزاد، قصه شبانه و نقاشی کنار فرزندتان اختصاص دهید.
۵. مدیریت رسانه و اطلاعاتبمباران رسانهای پس از جنگ میتواند احساس ترس را دوباره زنده کند. کودکان درک محدودی از اخبار دارند و ذهنشان ممکن است بدترین سناریوها را تصور کند.
راهکار: دسترسی کودک به اخبار تصویری محدود شود و به جای آن منابع تصویری مثبت و آرامبخش در دسترس باشد.
۶. تداوم حمایت روانی از طریق خدمات تخصصیریکاوری روانی فرآیندی طولانی است. بسیاری از اثرات جنگ ممکن است دیرتر ظاهر شوند و نیاز به پیگیری داشته باشند.
راهکار: والدین میتوانند با استفاده از خدمات رایگان مانند چت آنلاین با مشاوران «شبکه همدلی ایرانیار» پیگیر وضعیت روحی کودک باشند. https://zil.ink/Iraniyar
۷. نقش والدین به عنوان پناه امن عاطفیدر نهایت، کودک بیش از هر چیز به حضور آرام، پیشبینیپذیر و مهربان والدینش نیاز دارد. پدر و مادر باید خود را برای این نقش آماده کنند.
راهکار: در زمانهای بحرانی، بیش از نصیحت، فقط حضور داشته باشید. کودک را بغل کنید، با او وقت بگذرانید، به حرفهایش گوش دهید و محبت بیقید و شرط را نثارش کنید.